Âm lịch là gì?
Cập nhật: 02/07/2026 · Biên soạn: Ban biên tập lịch pháp Ngày Đẹp 24h
Âm lịch là hệ thống lịch tính thời gian dựa theo chu kỳ chuyển động của Mặt Trăng quanh Trái Đất, khác với dương lịch (lịch Gregory) tính theo chu kỳ Trái Đất quay quanh Mặt Trời. Tại Việt Nam, âm lịch gắn liền với các ngày lễ tết cổ truyền như Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, giỗ chạp, rằm và mùng một hàng tháng.
Cách tính âm lịch cơ bản
Mỗi tháng âm lịch bắt đầu từ ngày trăng mới (ngày sóc — khi Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời, không nhìn thấy trăng). Một tháng âm kéo dài 29 hoặc 30 ngày tùy theo chu kỳ thực tế của Mặt Trăng, không cố định như tháng dương lịch.
Vì 12 tháng âm chỉ khoảng 354 ngày — ngắn hơn năm dương lịch khoảng 11 ngày — cứ vài năm lại cần thêm một tháng nhuận để năm âm không bị lệch quá xa khỏi các mùa trong năm. Đây là lý do một số năm âm lịch có 13 tháng thay vì 12.
So sánh âm lịch và dương lịch
| Tiêu chí | Âm lịch | Dương lịch |
|---|---|---|
| Căn cứ tính | Chu kỳ Mặt Trăng | Chu kỳ Trái Đất quanh Mặt Trời |
| Số ngày/năm | 353–355 ngày (354 hoặc 384 nếu nhuận) | 365 hoặc 366 ngày |
| Ứng dụng chính | Lễ tết, giỗ chạp, xem ngày tốt xấu | Hành chính, công việc, học tập |
| Có tháng nhuận? | Có, để cân bằng với mùa vụ | Không (chỉ có năm nhuận thêm 1 ngày) |
Vì sao người Việt vẫn dùng âm lịch?
Dù sinh hoạt hành chính, học tập, công việc dùng dương lịch, người Việt vẫn giữ âm lịch cho các dịp văn hóa — tâm linh: Tết Nguyên Đán, cúng giỗ, rằm mùng một, chọn ngày cưới hỏi, khai trương, động thổ. Âm lịch còn đi kèm hệ can chi (giáp, ất, bính, đinh... kết hợp tý, sửu, dần, mão...) dùng để gọi tên ngày, tháng, năm và tính tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Âm lịch là gì?
Âm lịch là hệ lịch tính theo chu kỳ của Mặt Trăng quay quanh Trái Đất. Mỗi tháng âm bắt đầu từ ngày trăng mới (không trăng) và kéo dài khoảng 29–30 ngày.
Âm lịch khác dương lịch như thế nào?
Dương lịch (lịch Gregory) tính theo chu kỳ Trái Đất quay quanh Mặt Trời, mỗi năm cố định 365 hoặc 366 ngày. Âm lịch tính theo Mặt Trăng, năm âm chỉ khoảng 354 ngày nên cần thêm tháng nhuận để không lệch xa mùa vụ.
Vì sao Việt Nam vẫn dùng âm lịch?
Âm lịch gắn liền với các ngày lễ tết truyền thống (Tết Nguyên Đán, Trung Thu, giỗ chạp, rằm, mùng một) và phong tục xem ngày tốt xấu. Trong sinh hoạt hành chính, Việt Nam dùng dương lịch song song.
Âm lịch Việt Nam có giống âm lịch Trung Quốc không?
Về nguyên tắc tính giống nhau (dựa trên trăng mới và tiết khí) nhưng khác múi giờ tính toán — Việt Nam dùng UTC+7, Trung Quốc dùng UTC+8, nên một số năm có thể lệch ngày Tết hoặc tháng nhuận.
1 năm âm lịch có bao nhiêu ngày?
Năm âm lịch thường có 353–355 ngày (12 tháng), ngắn hơn năm dương khoảng 11 ngày. Năm có tháng nhuận (13 tháng) dài khoảng 383–384 ngày.