Kinh trập

Kinh Trập (hay Kinh Trấp) là tiết khí thứ ba, có nghĩa là 'sâu bọ giật mình tỉnh giấc'. Theo quan niệm cổ, tiếng sấm đầu mùa xuân đánh thức các loài côn trùng, sâu bọ đang ngủ đông trong lòng đất. Tiết khí này ứng với kinh độ Mặt Trời 345°.

Tiết khí này thường rơi vào khoảng 6-7/3 dương lịch, đánh dấu thời điểm khí hậu ấm lên rõ rệt, mưa xuân nhiều hơn, tạo điều kiện cho sâu bọ và côn trùng hoạt động trở lại sau thời gian trú đông. Vì 24 tiết khí được tính theo vị trí thực của Mặt Trời trên đường hoàng đạo (mỗi tiết khí cách nhau đúng 15 độ kinh độ mặt trời), trong khi năm dương lịch không phải là bội số tròn của chu kỳ quay quanh Mặt Trời của Trái Đất (365,25 ngày, cứ 4 năm lại có thêm 1 ngày nhuận). Do đó, cùng một tiết khí có thể lệch 1-2 ngày giữa các năm khác nhau, và ngày giờ chính xác chỉ có thể tính được bằng công thức thiên văn thay vì cố định theo lịch.

Trong nông nghiệp, Kinh Trập là lời nhắc nông dân cần chú ý phòng trừ sâu bệnh cho cây trồng vì đây là thời điểm sâu bọ bắt đầu sinh sôi mạnh sau mùa đông. Đồng thời cũng là giai đoạn thích hợp để xới đất, làm cỏ, chuẩn bị đất trước khi gieo trồng vụ mới.

Về mặt sinh học, Kinh Trập phản ánh khá đúng quy luật tự nhiên: khi nhiệt độ đất tăng lên một ngưỡng nhất định, các loài động vật ngủ đông (côn trùng, ếch nhái, rắn...) sẽ tự nhiên hoạt động trở lại, không phụ thuộc thực sự vào tiếng sấm như cách giải thích dân gian.

Trong dưỡng sinh, đây là thời điểm khí hậu thất thường, chênh lệch nhiệt độ ngày đêm còn lớn, nên vẫn cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng bụng và chân, đồng thời tăng cường vận động ngoài trời để cơ thể thích nghi với dương khí đang lên.