Lập thu

Lập Thu là tiết khí đầu tiên của mùa thu, đánh dấu thời điểm khí hậu bắt đầu chuyển từ oi bức mùa hè sang mát mẻ hơn. Tiết khí này thường rơi vào khoảng 8-9/8 dương lịch, ứng với kinh độ Mặt Trời 135°.

Dù tên gọi là 'bắt đầu mùa thu', trên thực tế thời tiết vẫn còn nóng ở nhiều nơi — sự chuyển mùa diễn ra từ từ chứ không đột ngột ngay sau Lập Thu. Vì 24 tiết khí được tính theo vị trí thực của Mặt Trời trên đường hoàng đạo (mỗi tiết khí cách nhau đúng 15 độ kinh độ mặt trời), trong khi năm dương lịch không phải là bội số tròn của chu kỳ quay quanh Mặt Trời của Trái Đất (365,25 ngày, cứ 4 năm lại có thêm 1 ngày nhuận). Do đó, cùng một tiết khí có thể lệch 1-2 ngày giữa các năm khác nhau, và ngày giờ chính xác chỉ có thể tính được bằng công thức thiên văn thay vì cố định theo lịch.

Trong nông nghiệp, Lập Thu là thời điểm chuẩn bị thu hoạch vụ mùa hè và gieo trồng vụ thu — giai đoạn bận rộn với các loại cây trồng ngắn ngày. Ở nhiều vùng, đây cũng là lúc bắt đầu thu hoạch lúa hè thu sớm.

Dân gian có câu 'nắng Thu' hay 'nắng oi cuối hè' để mô tả hiện tượng nắng nóng vẫn kéo dài sau Lập Thu vài tuần — đặc điểm khí hậu này khiến nhiều người dễ nhầm lẫn giữa việc chuyển mùa theo tiết khí và cảm nhận thời tiết thực tế.

Về dưỡng sinh, Lập Thu là thời điểm nên bắt đầu điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng bồi bổ nhẹ nhàng, tăng cường thực phẩm giàu dinh dưỡng để chuẩn bị cho cơ thể thích nghi dần với khí hậu mát và khô hơn của mùa thu.