Mâm cúng Tết Nguyên Đán thường được chuẩn bị vào 3 thời điểm chính: cúng tất niên (chiều 30 Tết), cúng giao thừa (đêm 30 Tết) và cúng sáng mùng 1. Mỗi mâm cúng có ý nghĩa và thành phần riêng, nhưng đều thể hiện lòng thành kính với tổ tiên.
Mâm ngũ quả là thành phần không thể thiếu, tượng trưng cho ngũ hành và mong ước 'cầu sung vừa đủ xài' (miền Nam) hoặc chọn 5 loại quả có màu sắc hài hòa theo phong thủy (miền Bắc). Bánh chưng (miền Bắc) hoặc bánh tét (miền Nam, miền Trung) là món bắt buộc, tượng trưng cho đất trời, lòng biết ơn tổ tiên.
Mâm cỗ mặn ngày Tết thường có: gà luộc nguyên con (biểu tượng khởi đầu mới), xôi gấc (màu đỏ may mắn), giò chả, nem rán, canh măng, dưa hành, thịt đông (miền Bắc). Miền Nam thường có thêm thịt kho tàu, canh khổ qua nhồi thịt (mong năm mới vượt qua khó khăn).
Ngoài mâm cỗ mặn, mâm cúng còn có hương, hoa tươi, trầu cau, rượu, trà, nước, và tiền vàng mã. Với lễ giao thừa ngoài trời, người ta thường bày thêm gà trống luộc, xôi, rượu, bánh kẹo, hoa quả đơn giản hơn mâm cỗ trong nhà.