Phong tục Tết Nguyên Đán trải dài từ trước Tết đến hết những ngày đầu năm mới, mỗi hoạt động đều mang ý nghĩa riêng. Trước Tết khoảng một tuần, các gia đình làm lễ cúng ông Công ông Táo (23 tháng Chạp) để tiễn Táo Quân về trời báo cáo việc trong năm.
Sau đó là công việc dọn dẹp, trang trí nhà cửa, sắm sửa mâm ngũ quả, hoa đào (miền Bắc) hoặc hoa mai (miền Nam), gói bánh chưng bánh tét — hoạt động gắn kết cả gia đình quây quần bên nồi bánh chưng đêm giao thừa.
Đêm 30 Tết (hoặc 29 nếu năm thiếu), gia đình làm lễ cúng giao thừa để tiễn năm cũ, đón năm mới. Sáng mùng 1, tục xông đất (người đầu tiên bước vào nhà) được xem là quan trọng, ảnh hưởng đến vận may cả năm.
Trong 3 ngày Tết, người Việt đi chúc Tết ông bà, họ hàng theo thứ tự 'mùng 1 Tết cha, mùng 2 Tết mẹ, mùng 3 Tết thầy'. Tục lì xì (mừng tuổi) bằng phong bao đỏ dành cho trẻ em và người già cũng là nét đẹp không thể thiếu, mang ý nghĩa cầu chúc may mắn, sức khỏe.
Ngoài ra còn có tục xuất hành đầu năm (chọn giờ, hướng tốt để ra khỏi nhà lần đầu), hái lộc đầu xuân tại đền chùa, và đi lễ chùa cầu an cho cả năm.